Het onsportieve gedrag van een aantal Argentijnen tijdens en na de WK-finale zorgde voor veel kritiek. Er werd geduwd, getrokken en geslagen, en dat terwijl er ook veel kinderen keken. Zoiets is niet zonder gevolgen, stellen experts. Jonge voetballers kijken niet alleen naar de goals van hun helden, maar ook naar hun gedrag. "Als dit als winnaarsmentaliteit wordt uitgelegd, wordt het straks de norm."

Voetbalanalist Kenneth Perez van de NOS was tijdens de nabeschouwing van de WK finale duidelijk over het gedrag van vooral de Argentijn Leandro Paredes. De analist noemde de verdediger een 'schande voor het voetbal'. Kort na het laatste fluitsignaal van de verloren finale sloegen bij de speler van Boca Juniors de stoppen door. De speler deelde enkele rake schoppen en klappen uit en kreeg alsnog een rode kaart.

Paredes spande de kroon, maar was lang niet de enige Argentijn die zich onsportief en respectloos gedroeg. Ook Nicolas Otamendi, Enzo Fernandéz en zelfs Lionel Messi toonden zich slechte verliezers. Messi probeerde een tegenstander om onverklaarbare redenen een rode kaart aan te smeren. Fernandéz daagde de scheidsrechter meerdere keren uit en moest uiteindelijk vertrekken met twee keer een gele kaart. Geen visitekaartje voor het voetbal en een zeer slecht voorbeeld voor de jeugd vonden velen.

Remco Schol, oud voetballer en voormalig jeugdtrainer bij FC Dordrecht, beschreef de wedstrijd in een bericht op Facebook als 'anti-reclame' voor het voetbal. "Felheid en strijd horen bij topsport, maar bewust provoceren, intimideren en toneelspelen hebben niets met winnaarsmentaliteit te maken. Voor mij is dit opnieuw een bevestiging van iets waar ik sterk in geloof: hoe graag je ook wilt winnen, de manier waarop je dat doet blijft altijd belangrijk", schrijft Schol.

In een reactie aan RTL Nieuws voegt Schol daar nog aan toe: "Als dit soort acties worden uitgelegd als winnaarsmentaliteit, bestaat het risico dat kinderen gaan denken dat dit normaal is en uiteindelijk de norm wordt."
Praten bij begin van nieuwe seizoen
Profvoetballers van dit kaliber hebben nog altijd een voorbeeldfunctie voor de jeugd, concludeert ook Nicolette Schipper-van Veldhoven. De lector sportpedagogiek aan de Hogeschool Windesheim keek ook met verbazing naar het gedrag van de Argentijnen.

"Waarschijnlijk hebben veel kinderen deze wedstrijd gezien. Dan moet je je afvragen: vinden we dit normaal? Is dit wat we willen zien in het voetbal" zegt Schipper-van Veldhoven. Ze zag gedrag dat vragen oproept, zoals het voortdurend reageren op de scheidsrechter en een gebrek aan respect voor de tegenstander. "Juist daarom is het belangrijk om dit soort situaties met kinderen te bespreken."

Volgens de sportpedagoog biedt de finale een goede aanleiding om met jeugdteams het gesprek aan te gaan. "Bespreek wat je wel en niet acceptabel vindt, bijvoorbeeld aan het begin van het nieuwe seizoen."

Kinderen hebben volgens haar van nature vaak een sterk gevoel voor fair play. Problemen ontstaan meestal pas wanneer ouders en trainers te veel nadruk leggen op winnen. Daarom spelen trainers een sleutelrol. "Zij kunnen laten zien dat je op een normale manier kunt winnen en dat verliezen ook bij de sport hoort."

Schipper-van Veldhoven pleit voor een sportklimaat waarin ontwikkeling belangrijker is dan resultaat. "Je moet je best doen, maar niet ten koste van alles. Leer ze dat als je eerlijk speelt, altijd de beste wint." Het belang van jonge sporters moet volgens haar altijd vooropstaan. "Denk vanuit de ontwikkeling van kinderen, niet vanuit de vraag wie er koste wat kost moet winnen."

Mitchell Ruiters is trainer van s.v. Huizen Onder 11 en ziet dat het gedrag van de 'voorbeeldprofs' wel degelijk effect heeft op jeugdige voetballers. "Waar je als kind aan wordt blootgesteld, werkt mee aan je beeldvorming. Als je bepaald gedrag vaak ziet, kan het als normaal worden beschouwd."

Hoewel hij op de velden van s.v. Huizen over het algemeen sportief gedrag ziet, merkt hij dat bepaalde gebaartjes of manieren van reageren soms wel worden gekopieerd. "Dat laat zien dat profvoetballers wel degelijk invloed hebben op wat kinderen doen."

Kinderen kunnen volgens hem vaak goed op hun eigen gedrag reflecteren. "Ze snappen vaak best wanneer iets niet prettig of niet sportief was." Als gedrag echt over de grens gaat, grijpt hij in, maar het belangrijkste is dat kinderen leren waarom iets niet gewenst is.

Volgens Mitchell is het daarnaast belangrijk om te beseffen dat het in jeugdvoetbal om meer draait dan alleen winnen. "Je eerste taak als trainer is het ontwikkelen van spelers. Daarbij hoort ook een opvoedkundige rol."

Tot slot is winnaarsmentaliteit volgens de trainer prima te combineren met respect voor tegenstanders. Als voorbeeld wijst hij naar Spanje. "Zij laten ook een enorme winnaarsmentaliteit zien, maar doen dat wel met respect."

Oud-Dordrecht trainer Schol sluit zich daarbij aan. "En dat is zeker niet makkelijk als je wordt uitgedaagd. Daarmee hebben we gister niet alleen naar het slechtste voorbeeld uit de sport gekeken, maar ook naar het beste. Laat dat het voorbeeld zijn voor de jeugd."