Het aantal Nederlandse melkveehouders dat hun koeien het hele jaar op stal hield, groeide jarenlang. Nu sturen steeds meer boeren hun dieren de wei weer in. De hernieuwde 'weidegang' is echter niet eenvoudig. De wandelende melkfabrieken lijken het grazen verleerd te zijn. ,,Sommige koeien hadden geen idee wat ze met al dat gras aan moesten", zegt melkveehouder Nils den Besten.
Den Besten runt een boerderij in het plaatsje Brandwijk, in de buurt van Dordrecht. Hij hield zijn koeien jarenlang het hele jaar door in de stal, maar inmiddels staan zijn koeien een groot deel van het jaar buiten. ,,Dat ging niet vanzelf", vertelt hij.

Het idee dat alle koeien het liefst naar buiten gaan, klopt niet. ,,Het eerste jaar zette ik de deur open, maar toen bleven veel koeien gewoon binnen zitten. De ene keer vinden ze het te warm en de andere te keer koud. Ook moesten we deze dieren echt opnieuw leren grazen. Dat zit niet bij koeien in de genen. Dieren die in de stal zijn opgegroeid, hebben vaak geen idee hoe dat moet."

Toch wilde Den Besten graag dat zijn koeien weer naar buiten gingen. ,,Vrienden en familie zeiden vaak tegen me dat ze de koeien misten. Dat beeld is toch iets wat bij Nederland hoort. De koe in de wei is een echt Hollands plaatje."

Mede daarom sturen steeds meer melkveehouders hun koeien naar buiten, zegt Kees Jaap Hin van Stichting Weidegang. ,,Maar dat is niet de enige reden. Ook de vraag naar weidemelk groeit. Zo staan er bij supermarkten meer producten op basis van weidemelk in de schappen. Een duidelijk signaal."

Er vindt een kentering plaats in Nederland, zegt Hin. ,,Dit jaar zijn er 350 agrarische bedrijven overgestapt op de weidegang. Dat is echt een omslagpunt. Boeren zijn weer trots dat zij hun koeien naar buiten sturen. Er is weer oog voor het vakmanschap dat daarbij komt kijken."
Want weidegang vergt energie en kunde, zegt Den Besten. Niet alleen moeten de koeien leren grazen, de dieren hebben ook vaak geen idee wat stroomdraden of sloten zijn. ,,Dat moet je ze weer laten voelen", vertelt de melkveehouder. ,,Het lijkt puur natuur, zo'n koe die buiten staat te grazen. Vaak zit er meer achter dan je denkt."

Volgens verschillende milieuorganisaties is het slecht voor de koeien als zij het hele jaar in de stal verblijven. Onzin, zeggen veel boeren. Ook Den Besten is het niet eens met dat argument. ,,Het maakt die dieren niets uit", zegt hij. ,,Vaak vinden koeien een stal veel comfortabeler."

Om boeren te helpen bij de overstap, stuurt Stichting Weidegang zogenoemde weidecoaches op pad. Zij verspreiden kennis over de weidegang. Zo leren boeren onder meer hoe ze hun grasvoorraad moeten managen. In juli maakte staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken een miljoen euro vrij om boeren te leren weiden.

Die financiŽle steun is hard nodig, zegt Den Besten. Hij vertelt dat hij veel geld kwijt was aan het overstappen naar de weidegang. ,,Dat was best moeilijk en nog steeds ben ik er niet elke dag blij mee. Maar een koe in de wei is een schitterend gezicht. En nu ik de overstap heb gemaakt, houd ik mijn koeien buiten. Daar is geen discussie over mogelijk."