De Verenigde Naties hebben de trans-Atlantische slavenhandel officieel bestempeld als "de ernstigste misdaad tegen de menselijkheid" ooit. De door Ghana ingediende resolutie werd met 123 stemmen aangenomen door de Algemene Vergadering.
Drie landen stemden tegen: de VS, Israël en Argentinië. Nederland en 51 andere lidstaten onthielden zich van stemming.
Alle Afrikaanse en Caribische landen stemden voor. In de resolutie worden landen opgeroepen in gesprek te gaan over herstelbetalingen voor nazaten van tot slaaf gemaakten.
In een officiële verklaring laat onder meer het Verenigd Koninkrijk weten waarom het zich heeft onthouden van stemming. Het land erkent de gruwelijkheden rond de slavenhandel, maar wil geen hiërarchie van historische wreedheden creëren. "Geen enkele reeks gruweldaden mag als belangrijker of minder belangrijk worden beschouwd dan een andere. "
Ook Gabriella Michaelidou, de vertegenwoordiger van de Europese Unie (EU), uit deze bezwaringen. In een verklaring namens de EU, en dus ook Nederland, schrijft ze dat het gebruik van superlatieven, zoals "ergste misdaad", impliceert dat er een hiërarchie tussen wreedheden bestaat.
Michaelidou herhaalt haar bezorgdheid over een "onevenwichtige interpretatie van historische gebeurtenissen" in de resolutie. Zij ziet ook juridische bezwaren die onnauwkeurig zijn of inconsistent met het internationaal recht, waaronder suggesties voor terugwerkende kracht van internationale regels die destijds niet bestonden en claims voor herstelbetalingen.
Een Amerikaanse vertegenwoordiger maakte duidelijk dat de VS niet van plan is te praten over herstelbetalingen. "We erkennen niet het recht op herstelbetalingen voor historische fouten die niet illegaal waren onder het toenmalige internationaal recht", zei de functionaris in het VN-gebouw in New York.
President Mahama van Ghana pleitte bij de Verenigde Naties voor de resolutie
De Ghanese president Mahama noemde de resolutie een belangrijke stap richting "genezing en gerechtigheid". De Afrikaanse Unie heeft vorig jaar ingezet op een "verenigde visie" binnen het bondgenootschap over compensatie door voormalige koloniale machten.
VN-chef Guterres riep op tot een confrontatie met de nalatenschap van de slavernij en racisme. "Nu moeten we de barrières doorbreken die zoveel mensen van Afrikaanse afkomst ervan weerhouden om hun rechten uit te oefenen en hun potentieel te verwezenlijken."
Nederland is het enige Europese land dat ooit excuses heeft gemaakt voor het slavernijverleden. Koning Willem-Alexander deed dit op 1 juli 2023 tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden. Daarbij vroeg hij ook om vergiffenis. Eind vorig jaar accepteerden de nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen de excuses.
Premier Rutte bood namens de Nederlandse staat in december 2022 zijn excuses aan voor het slavernijverleden.
Nederland heeft officieel geen herstelbetalingen gedaan. Wel investeert het kabinet sinds 2022 200 miljoen euro om meer kennis en bewustwording over het slavernijverleden te creëren.
