Een stokoude Française overleed aan een hartaanval, werd officieel doodverklaard, maar knapte daarna weer helemaal op. Nu is ze het levende bewijs van een unieke aandoening: het lazarussyndroom.

De 94-jarige vrouw, wonend in de omgeving van Parijs, belde rond 17.00 uur met hulpverleners. Ze had al sinds de ochtend pijn op haar borst en die pijn ging niet weg.

Toen de ambulancemedewerkers arriveerden was ze er nog redelijk aan toe. Maar dertig minuten later kwam een andere eerstehulparts bij haar binnen. Snel daarna raakte de vrouw buiten bewustzijn en kreeg ze ademhalingsproblemen. Op een monitor waren ernstige hartritmestoornissen te zien.

De vrouw had een schriftelijk verklaring klaarliggen: ze wilde niet nodeloos in leven worden gehouden als ze ‘onomkeerbaar buiten bewustzijn’ zou raken. De dienstdoende arts die bij haar thuis was, nam daarom het besluit om geen levensverlengende handelingen te verrichten.

Drie minuten later stopte haar hart en hield ook haar ademhaling op. Op de monitor was alleen nog een horizontale lijn te zien.

De arts constateerde de dood, pakte zijn papieren en wilde het overlijden officieel registreren. Precies op dat moment begon het hart van de vrouw weer te kloppen. Kort daarna kwam ook haar ademhaling weer op gang. Wel bleef ze in comateuze toestand.

De arts voerde overleg met collega’s en de familie van de vrouw. Zij besloten gezamenlijk om niet in actie te komen en geen enkele vorm van medische hulp te verlenen, vanwege de schriftelijke verklaring. Ze verwachtten dat de vrouw alsnog definitief zou komen te overlijden, ook omdat haar hart bijna vier minuten had stilgestaan.

Maar nee: de vrouw overleed niet. Na veertig minuten kwam de 94-jarige patiënte langzaam weer bij bewustzijn. Ondanks de wilsbeschikking werd ze toen alsnog naar het ziekenhuis gebracht. Onderweg kreeg ze zelfs haar volledige bewustzijn weer terug.

De vrouw kwam ‘spontaan’ uit haar coma. In het ziekenhuis volgde nader onderzoek en werden twee stents geplaatst. De dag erna was ze helemaal helder en volledig bij kennis, en de dag daarna mocht ze van de intensive care af.

Kort gezegd: de Française was overleden en kort daarna weer springlevend. ‘De patiënte werd later ontslagen uit het ziekenhuis en bereidt op dit moment een expositie voor van haar eigen kunstwerken in de buurt van Parijs’, schrijven de betrokken artsen in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift American Journal of Emergency Medicine.

Volgens hen is sprake van een uniek geval in de wereld. Het komt weleens voor dat mensen dood worden gewaand en daarna toch weer tot leven komen. Dat heet het lazarussyndroom, verwijzend naar de Bijbelse figuur die vier dagen na zijn dood levend uit zijn graf kwam.

Voor zover bekend is zo’n vorm van overleven altijd te danken aan reanimatiepogingen, waarbij de hartslag na enige tijd weer op gang komt. In de meeste gevallen overlijden de patiënten kort daarna alsnog.

Maar in het geval van de Française is na haar dood juist geen enkele poging tot reanimatie gedaan, omdat ze dat zelf niet wilde. Zij kwam volledig op eigen kracht weer tot leven, ondanks haar hoge leeftijd. En ze leeft nog steeds.