Mensen in een rolstoel kunnen niet altijd met de buurtbus naar werk, familie of vrienden. De helft van de buurtbusverenigingen in Overijssel neemt geen rolstoelers mee. Volgens afspraken moeten zij zelfstandig of met hulp van de chauffeur de bus in kunnen rijden. "Het voelt als discriminatie."
Stel je wilt met de bus naar een familielid. Je zit al even te wachten, maar als de bus er is, zegt de chauffeur dat je niet mee kan. Dit overkomt mensen in een rolstoel. "Je wordt op sociaal vlak ook nog eens beperkt. Het voelt als discriminatie", reageert Marianne Stevelink, die in een rolstoel zit.

Samen met vriendin Erna Sanders, die ook in een rolstoel zit, wilde ze bij het station in Borne gebruik maken van de buurtbus. Maar nadat ze aan de chauffeur vroegen of zij mee konden, bleek dit niet mogelijk.
In Overijssel nemen in ieder geval twaalf van de vijfentwintig buurtbusverenigingen geen mensen in een rolstoel mee, blijkt uit een rondgang van de provincie Overijssel die RTV Oost opvroeg. Er reageerden vier verenigingen niet. Zes verenigingen geven aan dat zij mensen in een rolstoel meenemen en drie verenigingen doen dit alleen als het qua halte en chauffeur mogelijk is. Hier ligt precies het probleem.

"Wist u dat wij ook één passagier met rolstoel kunnen meenemen in onze buurtbus. Wel moet men mobiel genoeg zijn om zelf, eventueel met hulp van de chauffeur, in de bus te stappen", zo is te lezen op de website van de buurtbus in Borne.

"We zijn chauffeurs op leeftijd die de rolstoel de bus in moeten zien te krijgen", zegt Jacobus Smid, voorzitter van de buurtbusvereniging in Borne. "We hebben een hele dag geoefend." Maar alsnog lukt het de chauffeurs niet. Hier lopen meerdere buurtbusverenigingen tegenaan.
De vrijwillige chauffeurs moeten een plaat uitschuiven waarover rolstoelers de bus in kunnen rollen. Deze is vaak heel steil doordat de perrons lager zijn dan de bus. Hierdoor is het te zwaar voor de rolstoelgebruiker, zowel zelfstandig als met hulp van de chauffeur, om de bus in te rijden. "Dit kost heel veel tijd en is een aanslag op de gezondheid van de chauffeurs", legt de voorzitter uit.

Daarom hebben Jacobus en zijn collega's besloten om mensen in een rolstoel niet mee te nemen als zij niet in staat zijn om met hulp of zelfstandig de bus in te lopen. Volgens hen is tijdens het ontwerpen van toegankelijke buurtbussen geen rekening gehouden met de praktijk.

Het College voor de Rechten van de Mens oordeelde eerder dat er sprake was van discriminatie toen een buurtbus een man in een elektrische rolstoel niet meenam. In deze situatie lukte het de chauffeurs ook niet om de rolstoel goed vast te zetten en de man mee te nemen.
Vervoerder Arriva wees naar de buurtbusvereniging maar het college oordeelde dat "Arriva Personenvervoer Nederland B.V. verboden onderscheid heeft gemaakt jegens de man op grond van handicap of chronische ziekte.'

Juist rolstoelgebruikers als Marianne en Erna zijn afhankelijk van het openbaar vervoer waaronder buurtbussen. Terwijl Marianne carrière maakte en voor een marathon trainde, kreeg ze de eerste symptomen van haar zenuwziekte. Ze ging steeds verder achteruit. Eerst kon ze nog zwemmen. Nu kan ze zich nu alleen nog verplaatsen in een rolstoel.
"Iedereen moet mee kunnen doen, maar de voorzieningen die je daarvoor nodig hebt, krijg je niet", zegt Erna. De vraag wat de gemeente Borne gaat doen om dit probleem op te lossen, blijft onbeantwoord. De gemeente verwijst naar de provincie.

De provincie laat in een reactie weten niet te verwachten dat er een moment komt dat alle buurtbussen mensen in een rolstoel meenemen. "Voor deze mensen is de buurtbus dus niet altijd geschikt en daarom zijn er voor hen andere vervoersvormen (WMO-vervoer)."
"Dat betekent dat je een rolstoeltaxi kan vragen. Je kunt daar maar een beperkt aantal kilometers mee rijden, dus je bent beperkt in hoe vaak je op pad kan. Dit is allemaal niet nodig als je gewoon met een bus meekunt", zegt Marianne.
Volgens vervoerder Arriva zijn de buurtbussen toegankelijk voor mensen in een rolstoel, ook al kunnen zij in veel gevallen de bus niet in. Het vervoerdersbedrijf wijst naar de provincie voor alternatieve vervoersmiddelen voor mensen in een rolstoel.
Strijd leveren
Belangenorganisatie Iederin pleit voor een bus waar iedereen gebruik van kan maken. "Wij vinden dat een buurtbus onderdeel is van het OV en dus ook gewoon toegankelijk moet zijn voor mensen met een beperking. Het rijden met vrijwilligers mag ook geen reden zijn om mensen met een rolstoel te weigeren", zegt Martin Boerjan, van Iederin.
Voor Erna en Marianne ziet het er niet naar uit dat er op korte termijn een oplossing komt. De vrouwen benoemen dat ze "eerst een hele strijd moeten leveren", voordat zij net als iedereen kunnen deelnemen aan de maatschappij.