In Soedan lopen strijders van de paramilitaire RSF over naar het regeringsleger. Het leger moedigt ze hiertoe aan, onder meer door het aanbieden van luxeauto's. Het verzwakt de paramilitaire groepering, stelt correspondent Sophie van Leeuwen. "Maar de strijd gaat onverminderd door."

Het regeringsleger en de RSF strijden al drie jaar om de macht in Soedan. Miljoenen burgers zijn daarom gevlucht en bijna twintig miljoen Soedanezen lijden aan acute honger. De VN spreekt over de grootste humanitaire crisis ter wereld.

Afgelopen zondag sloten 45 strijders van de Rapid Support Forces (RSF) zich aan bij het regeringsleger. Onder hen waren drie prominente leiders. Sinds eind april zijn al tientallen RSF-strijders overgelopen naar de tegenpartij.

Zelfs de rechterhand van de RSF-leider, Al-Nour Ahmed Adam, heeft de paramilitaire militie verruild voor het Soedanese leger. Hij speelde een belangrijke rol bij de bezetting van de stad El Fasher vorig jaar, waarbij tienduizenden mensen omkwamen.

Mensenrechtenorganisaties vrezen dat deze overlopers kunnen ontsnappen aan verantwoording voor oorlogsmisdaden. Dat is hoe ze gelokt worden, stelt Van Leeuwen. "Als je bij ons komt, krijg je geen straf voor wat je in El Fasher of elders hebt gedaan."

Aan de andere kant wordt er juist gewaarschuwd voor mogelijke infiltratie, schrijft het Washington Institute. "Sommigen vragen zich af of deze commandanten daadwerkelijk zijn overgelopen [...] of dat ze in feite dubbelagenten zijn."

Volgens de Sudan Tribune zouden commandanten zijn overgelopen vanwege onderlinge spanningen. De RSF bestaat namelijk uit verschillende stammen die rivaliseren, legt Van Leeuwen uit.

Maar op een totale uiteenval van de RSF moeten we niet rekenen, waarschuwt ze. "Het overlopen komt ook door opportunisme, omdat strijders bijvoorbeeld niet betaald worden of een bepaalde functie niet hebben gekregen."

Dat opportunisme is niet voor niets. Het leger lokt de RSF-strijders met luxeauto's, schrijft Le Monde. 'Een tactische zet', die het leger uitvergroot door er camera's op te zetten, stelt Van Leeuwen. Zodat op tv te zien is hoe de deserteurs warm ontvangen worden in hun nieuwe legertenue. "Zo haal je de motivatie van de tegenstander omlaag, juist nu de RSF in het nauw begint te komen."

Maar ondanks de interne spanningen bij de RSF en het vertrek van meerdere vooraanstaande commandanten, lijkt het er niet op dat ze willen opgeven, benadrukt Van Leeuwen. "Integendeel, ze lijken keihard door te willen knokken."

Vorige week nog kondigde RSF-leider Mohamed Hamdan Dagalo aan de hoofdstad Khartoem in te willen nemen. En over de regio Kordofan - waar hevig wordt gevochten - zei hij dat zijn strijders daar vrijuit mogen gaan. "Vanaf vandaag is er geen rust. Het is erop of eronder."

De VN waarschuwt al weken voor een offensief in die regio bij El Obeid. Die stad wordt al ruim anderhalf jaar belegerd door de RSF. Experts vrezen dat de inwoners daar net zo'n bloedbad te wachten staat, als in El Fasher vorig jaar.

"Ook daar zien we dus potentieel nieuwe escalatie", stelt Van Leeuwen. Daarom hebben vijf internationale organisaties - waaronder de EU - deze week in Genève overlegd. "Om te kijken of dit het moment is om de partijen om tafel te laten gaan voor een diplomatieke oplossing."

Bekijk hier het verhaal van Abdelrahman Adam en zijn vrouw Ranya die het enige Soedanese restaurant van Nederland runnen na te zijn gevlucht uit Soedan.