Achter de kletterende bierpullen en de blaasmuziek op het aanstaande Oktoberfest broeit een bitter juridisch conflict. Het wereldberoemde Beierse volksfeest, dat vanaf 19 september weer miljoenen bezoekers trekt en ruim 1,8 miljard dollar oplevert, staat onder druk. De inzet van de strijd: de ijzeren greep van een selecte groep brouwers en horecafamilies op het festivalterrein. Wat de organisatie verdedigt als de bescherming van erfgoed, noemen critici en mededingingsjuristen een kartel. Dat meldt de Wall Street Journal.

Al decennialang leveren exact zes in München gevestigde brouwerijen al het bier. De regels schrijven voor dat het bier afkomstig moet zijn uit een bron binnen de stadsgrenzen en moet voldoen aan de eeuwenoude zuiverheidswet. De wet uit 1516 stelt dat echt bier slechts vier basisingrediënten mag bevatten: water, gerst, hop en gist. Deze strikte regel vormt nog altijd een van de belangrijkste voorwaarden waaraan elk officieel Oktoberfest-bier moet voldoen. Deze eisen zijn zo streng dat zelfs Prins Luitpold van Beieren – directe afstammeling van de grondleggers van het feest – na een jarenlange juridische strijd werd geweigerd toe te treden als brouwer.

Toch geeft een nieuwe generatie uitdagers niet op. Steffen Marx van uitdager Giesinger Bräu haalde 12,4 miljoen euro op en boorde een eigen bron naast een BMW-centrum om aan de eisen te voldoen. Hij verzamelt nu duizenden handtekeningen voor een stadsreferendum om een plek op de taplijst af te dwingen.

Net als bij de tap zijn de gigantische feesttenten al generaties lang voorbehouden aan een besloten elite van traditionele Münchense horecafamilies. De gemeente houdt deze selecte groep bewust in het zadel door bij de aanbesteding zwaar te wegen op 'traditie en ervaring'. Volgens de stad beschermt deze historische binding de authentieke sfeer en het Beierse karakter van het festival, maar in de praktijk maakt dit vergunningssysteem het voor nieuwkomers vrijwel onmogelijk om er tussen te komen.

Oktoberfest-brouwers en horecafamilies worden juridisch uitgedaagd, wat de exclusieve vergunningen en torenhoge bierprijzen onder druk zet.
Oktoberfest-brouwers en horecafamilies worden juridisch uitgedaagd, wat de exclusieve vergunningen en torenhoge bierprijzen onder druk zet. (ANP / AFP)
Restaurant München Stubn vecht de vergunning van de iconische feesttenten aan bij het Beierse Hooggerechtshof. Eigenaar Alexander Egger eist dat de aanbestedingen worden opengesteld voor de hele Europese Unie om de torenhoge bierprijzen – tot 15,80 euro per liter – te drukken.

De gevestigde orde in München reageert fel op de stappen van de uitdagers. Binnen de traditionele families die de tenten beheren, vreest men dat de lokale cultuur ten koste zal gaan van de Europese marktwerking. 'Zou het niet afschuwelijk zijn als we kleine glaasjes Kölsch moesten drinken, of dat er op elke hoek van het festivalterrein döner kebab en pizza te vinden zijn', vraagt Christian Schottenhamel, wiens familie al sinds 1867 een tent runt op het Oktoberfest, zich af tegenover de Wall Street Journal.

Stadsbestuurder Christian Scharpf, verantwoordelijk voor de organisatie van het festival, benadrukt op zijn beurt dat het strenge beleid legaal is. Volgens hem hebben rechters eerder al bevestigd dat de stad het recht heeft om de regels zo op te stellen dat de authentieke sfeer, lokale kwaliteit en historische identiteit gewaarborgd blijven – zelfs als dat betekent dat nieuwkomers buiten de deur worden gehouden.

Historici benadrukken dat het huidige 'exclusieve' imago van het Oktoberfest grotendeels een moderne uitvinding is. Gedurende een groot deel van de 19e eeuw leverden ook brouwers van buiten de stadsgrenzen van München gewoon bier aan de feesttenten. Er was helemaal geen sprake van een lokaal monopolie. Bezoekers konden destijds een veel grotere verscheidenheid aan bier drinken: van donkere Märzen tot tarwebieren.

Hoewel het festival vroeger dus veel toegankelijker was voor bieren van buiten de stad, blijft de stadsraad bij zijn punt. Of de traditie standhoudt of moet buigen voor de Europese mededingingswetgeving, zal de komende tijd moeten blijken.