WhatsApp was al geblokkeerd, nu moet ook het in Rusland razend populaire Telegram eraan geloven. De internetcensuur in Rusland wordt steeds groter, om toch te kunnen videobellen met vrienden en familie zoeken Russen naar creatieve oplossingen.

Alina, een jonge Russische vrouw die op het eiland Bali in Indonesië woont, vond een omweg om toch haar ouders in Moskou te kunnen zien. De apps die de familie gebruikt zijn of geblokkeerd, of heel traag, maar bellen blijkt ook te kunnen via de automatische kattenvoerbak. Duizenden kilometers verderop kon ze niet alleen haar kat te eten geven, maar ook haar ouders zien en spreken.

De video ging dagenlang viral onder Russen die wel toegang hebben tot Instagram. Ze blijkt niet de enige. "Ik bel mijn ouders met de stofzuigrobot", schrijft iemand anders. "De kwaliteit van de video is geweldig, ik kan mijn ouders volgen door het huis heen en het ding kan zelfs over drempels!"

De Russische overheid wil de informatievoorziening controleren, en het wil de Russen verplichten de app genaamd 'Max' te gebruiken, een Russische toepassing die de autoriteiten eenvoudig kunnen afluisteren. Bovendien komt het steeds vaker voor dat Rusland het internet platlegt. Dan zijn alleen vooraf goedgekeurde websites toegankelijk, en is Max de enige manier om te communiceren.

Een van de websites die op de 'witte lijst' staan is Avito, het Russissche Marktplaats. Ook daar ontstaan creatieve sluiproutes, bijvoorbeeld om toch een appgroep in de lucht te houden. Een inwoners in Sint-Petersburg heeft een groep aangemaakt waar ze kittens verkoopt, maar waar in werkelijkheid vrienden en familie met elkaar kunnen chatten. Muziekliefhebbers hebben een manier gevonden om in Google Speadsheets over bands en concerten contact te houden.

Manieren om de censuur de omzeilen worden steeds lastiger. VPN-verbindingen worden sinds kort ook geblokkeerd, wie buitenlandse nieuwssites wil lezen of naar 'ongeautoriseerde' muziek wil luisteren kan niet ondertussen gebruik maken van bijvoorbeeld de bank. In Rusland neemt de frustratie over de vergaande maatregelen toe. In tientallen Russische steden probeerden boze Russen vorige maand nog de straat op te gaan. De autoriteiten wisten de protesten tegen te houden.

"Eigenlijk is het verdomde treurig allemaal", schrijft een gebruiker onder de video met de kattenvoerbak. Anderen maken er het beste van. "Wij hebben een vogelhuisje met een camera en een microfoon, daar kun je kraaien mee wegjagen, maar zo kan ik ook met oma bellen."