Hoewel ze zo klein zijn als een onderzetter, kunnen wenkkrabben mogelijk worden ingezet om microplastics te bestrijden. Dat blijkt uit onderzoek van wetenschappers van de Universiteit van Antioquia in Colombia. Volgens hen spelen de krabben een ‘onopgemerkte rol’ in het schoonmaken van wateren door het opzuigen van microplastics.

In het verleden hadden wetenschappers al ontdekt dat vioolkrabben plastic kunnen verwerken. Maar die ontdekking vond alleen plaats in laboratoria.
In het verleden hadden wetenschappers al ontdekt dat vioolkrabben plastic kunnen verwerken. Maar die ontdekking vond alleen plaats in laboratoria.

In het onderzoek dat is gepubliceerd in het wetenschappelijke blad Global Change Biology, beschrijven de onderzoekers hoe de krabbetjes – ook bekend als vioolkrabben – microplastics kunnen afbreken. Het onderzoek is uitgevoerd in een mangrovebos in Colombia. Dat bos staat erom bekend dat het zeer verontreinigd is. Jarenlange stedelijke en agrarische expansie hebben het natuurstelsel in de mangrove aangetast, waardoor het een van de hoogste niveaus van plasticvervuiling ter wereld heeft.

De onderzoekers hebben een periode lang de wenkkrabben gevolgd in dit bos. Zij ontdekten dat de krabben 'floreren' en in staat zijn om grote hoeveelheden plasticdeeltjes op te nemen en af te breken. Door dit natuurlijke afbreeksysteem kunnen ze binnen enkele dagen plastic wegwerken, wat sneller gaat dan met zonlicht of golven.

In het verleden hadden wetenschappers al ontdekt dat vioolkrabben plastic kunnen verwerken. Maar die ontdekking vond alleen plaats in laboratoria. Voor het eerst is het fenomeen ook onderzocht in een natuurlijke omgeving, waarbij eerdere vaststellingen opnieuw zijn bewezen.

De onderzoekers hebben vijf stukken grond van één vierkante meter in de mangrove besproeid met oplossingen van 100 milliliter die microplastics bevatten. Deze miniscule deeltjes geven licht wanneer ze worden bestraald met uv-licht. Dit proces is gedurende 66 dagen herhaald, waarna er monsters van de grond zijn afgenomen en van de krabben.

Uit de resultaten bleek vervolgens dat de krabben dertien keer zoveel microplastics hebben opgenomen als in het sediment werd gevonden. In de krabben werd het microplastic voornamelijk in de achterste darmen gevonden. In het afbreekproces werd het plastic verder gefragmenteerd, ontdekten de onderzoekers. Volgens hen wordt het proces bevorderd door de gespecialiseerde vermalende darmen van de krabbetjes, in combinatie met plasticafbrekende bacteriën. Volgens de onderzoekers zouden de vrouwtjeskrabben betere verwerkers zijn. Bij hen was de kans groter om de deeltjes te vinden.

Hoewel het goed nieuws is dat krabben de microplastics kunnen omzetten in nanodeeltjes, kan het wel vervelende bij-effecten hebben. Zo kan nanoplastic vastzitten in het weefsel van de krabben en uiteindelijk in de voedselketen belanden. Daarvoor is echter meer onderzoek nodig, zeggen de onderzoekers. Zo is ook onduidelijk of de plasticdeeltjes gevolgen hebben voor de gezondheid van de krabben.