De burgemeester van een kleine Belgische gemeente onder de rook van de stad Brussel is een sensatie in Oekraïne. Hoewel hij nog nooit in het land is geweest spreekt hij de taal vloeiend. Correspondent Olaf Koens sprak hem: "Hoe druk je ook bent, je kunt altijd wel vijf minuten op een dag vinden om te oefenen."

Kraainem is een kleine Vlaamse gemeente met nog geen 14.000 inwoners. Het ligt pal tegen de stad Brussel, waar de meeste inwoners Frans spreken. Van politici wordt verwacht dat ze beide talen spreken, maar burgemeester Bertrand Waucquez (65) spreekt er nog een aantal, waaronder vloeiend Oekraïens.

De burgemeester doet zelf de deur van het gemeentehuis van Kraainem open, en schenkt een glas water in. "Een taal is zo veel meer dan zomaar wat woorden. Het is een identiteit, een manier van denken", legt hij uit. "Vergelijk het maar met Latijn of Grieks. Waarom leren we dat op scholen? Niet om op vakantie naar Italië of Griekenland te gaan. Het is een manier van denken. Ik merk dat aan mijzelf, ik ben niet dezelfde persoon als ik Nederlands of Frans spreek." Hij legt het uit in mooi, vloeiend Oekraïens.

Toen de grootschalige Russische inval in Oekraïne in 2022 begon, sloegen miljoenen Oekraïners op de vlucht. Ook in de gemeente Kraainem werd gezocht naar opvanglocaties. "Wij hadden geluk, er ligt in onze gemeente nog een oud klooster, daar konden we uiteindelijk een zestigtal vrouwen en kinderen opvangen", legt Waucquez uit.

"En er waren ook veel families die hun deuren hier openstelden voor Oekraïners. Toen ben ik maar de taal gaan leren. Waarom? Je ziet aan alles: de oorlog is ook een aanval op de Oekraïense cultuur. Wat kun je dan doen? Een taal leren, zo simpel is het. Het helpt misschien niet veel, maar het geeft toch een signaal af."

Waucquez heeft nog een aantal talen in zijn repertoire, hij werkte jarenlang in Azië en studeerde Japans en Chinees. "Je merkt overal in de wereld dat mensen het waarderen wanneer je probeert hun taal te leren, of tenminste te begrijpen. Dat is zeker zo met de Oekraïners in mijn gemeente. Ik weet dat ze er blij mee zijn. Het kan soms helpen in de praktische communicatie, maar mensen voelen zich vooral gesteund."

Een interview met een Oekraïens medium vorige maand maakte hem tot een sensatie in Oekraïne. De video's gingen viral op Instagram en zijn door allerlei verschillende publicaties overgenomen. Waucquez is een beetje overdonderd door alle aandacht. "Ik had nooit verwacht dat er zo veel reactie op zou komen. Ik ben geen minister, ik ben maar een kleine burgemeester van een kleine gemeente."

Hoewel hij de taal dus vloeiend beheerst, is hij nooit in Oekraïne geweest. "Het is druk genoeg hier, maar als de kans zich voordoet, dan zou ik zeker een keer willen gaan", legt hij uit. "Ik maak mij zorgen om hoe het gaat. Soms hoor je dat er in steden geen water meer is. Stel je voor dat je op de bovenste verdieping van een flatgebouw woont, dan moet je dat maar omhoog dragen, en wat als je op leeftijd bent? Ik sluit mij graag een keer aan bij een hulpkonvooi."

De burgemeester legt uit dat hij online les volgt bij een Oekraïense docente in Frankrijk. Net zo belangrijk is het feit dat hij nog steeds iedere dag lessen volgt via de app Duolingo. Tegen het einde van het interview pakt hij zijn telefoon. Hij laat trots een 'streak' van 1078 dagen zien, bijna drie jaar aan onafgebroken oefeningen. "Hoe druk je ook bent, je kunt altijd wel vijf minuten op een dag vinden om een paar lessen te doen."