De Amerikaanse staatsschuld is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste financiële risico’s ter wereld. De cijfers zijn inmiddels zó groot, dat ze zelfs voor economen ongemakkelijk worden.

De belangrijkste feiten op een rij:
Omvang van de schuld
Totale staatsschuld ruim 38 biljoen (38.000 miljard) dollar
Meer dan 120% van het bruto binnenlands product (bbp)
In 2010 lag de schuld nog rond 13–14 biljoen, in 2020 circa 23 biljoen
Sinds 2020 is de schuld met meerdere biljoenen per paar jaar toegenomen

Wie bezit de Amerikaanse schuld?
Ongeveer 70% van de schuld is in handen van binnenlandse partijen
Belangrijke houdersociale zekerheidsfondsen en pensioenfondsenDe Federal Reserve (centrale bank)Amerikaanse banken, verzekeraars en beleggingsfondsen
Particuliere beleggers via fondsen en ETF’s
Ongeveer 25–30% is in handen van buitenlandse beleggers
Met name Japan als grootste buitenlandse houderChina heeft zijn positie de laatste jaren afgebouwd
Verder onder meer Europa en diverse staatsfondsen in Azië en het Midden-Oosten

Waarom loopt de schuld zo hard op?
Chronische begrotingstekorten: structureel meer uitgaven dan inkomsten
Belastingverlagingen zonder structurele bezuinigingen
Vergrijzing: stijgende kosten voor zorg en pensioenen
Hogere rente: herfinanciering van oude schuld wordt steeds duurder
Politieke onwil om te hervormen en terugkerende conflicten over het schuldenplafond
De rentebom onder de begroting
Jaarlijkse rentelasten zijn opgelopen tot rond de 1.000 miljard dollar
Dat is meer dan wat de VS uitgeven aan defensie
Een verdere stijging van de rente maakt de schuldspiraal nog moeilijker te doorbreken
Wat kan er misgaan?
Rente vreet de begroting op: minder ruimte voor investeringen en publieke voorzieningen
Vertrouwensschok bij beleggers: hogere risicopremie, stijgende rentes, dalende obligatiekoersen
Inflatiepad als uitweg: sluipende schuldensanering via hogere prijzen, maar met risico op verlies van koopkracht en druk op de rol van de dollar
In het uiterste geval: een vertrouwenscrisis in de Amerikaanse overheidsfinanciën en grote volatiliteit op de wereldmarkten

De kern: de Verenigde Staten kunnen dankzij de dollar en hun economische omvang veel hebben, maar de combinatie van extreem hoge schuld, stijgende rentelasten en politieke verlamming maakt de huidige koers op langere termijn moeilijk houdbaar.