William wist niet wat hij zag toen hij vorige maand aan boord was bij een overboekte vlucht van Transavia. Op de vlucht van het Egyptische Hurghada naar Amsterdam zaten een vrouw en een meisje gedurende de hele vlucht in de cockpit omdat de vlucht overboekt was. Dit mag volgens Europese regelgeving niet zomaar. "Ik was verbijsterd, dit heb ik nog nooit meegemaakt", zegt William.

Op 21 februari zat William met zijn gezin in de gate op het vliegveld in Hurghada, wachtend op de terugvlucht naar Amsterdam. Een 'echte familievakantie-vlucht', zo omschrijft hij het. "Voordat we zouden boarden, ben ik nog even naar het toilet gegaan." Toen kreeg hij een berichtje van zijn vrouw: ze zoeken twee vrijwilligers om in de cockpit te gaan zitten.

Terug bij de gate hoorde hij het de piloot nogmaals 'luidkeels omroepen'. "Ik was echt verbijsterd." Hij heeft voor zijn werk al 'duizenden vluchten' gedaan in zijn leven, maar dit had hij niet eerder gehoord.

"Uiteindelijk meldden zich een vrouw en een jong meisje, ik schat haar een jaar of tien, om in de cockpit te zitten. Ik zag ze het vliegtuig ingaan voordat de rest kon boarden." Vervolgens bleven de vrouw en het meisje gedurende de bijna zes uur durende vlucht op de zogenaamde 'jumpseats' zitten, de klapstoelen in de cockpit achter de piloot.

Die plaatsen zijn volgens de Europese regelgeving alleen bedoeld voor het personeel aan boord, weet ook luchtvaartdeskundige Joris Melkert. Hij wijst op de Europese luchtvaartautoriteit EASA, die wel uitzonderingen geeft voor dit beleid. "De gezagvoerder heeft uiteindelijk altijd het laatste woord", zegt Melkert. "Dat is in deze situatie dus de vraag: wat heeft de gezagvoerder ertoe geleid om de beslissing te nemen?"

Volgens William was de vlucht overboekt. "Ik zag bij aankomst van het cabinepersoneel in de gate al dat er gedoe was met het grondpersoneel, ze moesten de overboeking oplossen."

Luchtvaartmaatschappijen nemen soms meer boekingen aan dan er plaatsen in het toestel zijn. "Dat doen ze omdat niet altijd alle passagiers opdagen", schrijft de Consumentenbond op haar website.

Als tóch iedereen mee wil terwijl de vlucht overboekt is, kun je worden geweigerd. In dat geval kan je je geld terugkrijgen of worden omgeboekt op een alternatieve vlucht – ook als die van een andere luchtvaartmaatschappij is. Een passagier kan bij Transavia soms ook recht hebben op een vergoeding voor de kosten van eten, drinken en accommodatie bij een weigering.

Het is William onduidelijk waarom deze piloot ervoor koos de vrouw en het meisje in de cockpit te laten zitten, en geen mensen te weigeren. Daar zit volgens luchtvaartdeskundige Melkert ook de crux. "De situatie is op zijn minst opmerkelijk. Ik heb dit zelf ook nog nooit gezien. Maar er zitten twee kanten aan een verhaal."

Hij is benieuwd naar beweegredenen van de piloot. "Misschien stond hij onder druk om een escalatie vanwege de overboeking te voorkomen. Misschien worden mensen dan agressief of breken er vechtpartijen uit, dus heeft hij moeten kiezen tussen twee kwaden." Maar dat is puur speculatief, voegt Melkert eraan toe.

In een reactie aan RTL Nieuws laat Transavia weten dat er een intern onderzoek loopt naar het incident. Daarom wil het bedrijf geen uitspraken doen over wat er precies is gebeurd op de vlucht.

Wel laat Transavia weten dat het algemene beleid van de luchtvaartmaatschappij rondom het gebruik van de jumpseats en toegang tot de cockpit in lijn is 'met de geldende Europese regelgeving (EASA)'. Transavia geeft aan dat de gezagvoerder eindverantwoordelijk is voor de 'veiligheid aan boord' en dat deze binnen de kaders van de regels een 'discretionaire bevoegdheid' heeft om beslissingen te nemen.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die gaat over veiligheid van het vliegverkeer, laat weten dat iedereen die in de burgerluchtvaart werkt, verplicht is om een voorval te melden. De ILT zegt op dit moment geen onderzoek te hebben lopen naar dit incident, maar de ILT-Luchtvaartautoriteit heeft Transavia hier wel gewezen op een 'onwenselijk beleid voor wat betreft passagiers in de cockpit'.

Naar aanleiding daarvan past Transavia volgens de ILT zijn beleid aan. Ook wijst de ILT erop dat er geen sprake is van een incident zolang het is gegaan volgens het beleid van de luchtvaartmaatschappij. Daarbij wijzen ze op een uitzondering in de EASA-regelgeving, waar staat dat niet-personeelsleden toegang mogen krijgen tot de cockpit als het volgens de veiligheidsinstructies is gegaan.

William ziet het incident als contractbreuk van Transavia. "Als ik meega op een vlucht, wil ik ervan uit kunnen gaan dat het veilig is. Voor hetzelfde geld hadden ze er iemand laten zitten die een psychose kan krijgen, of iets onverwachts kan doen." Daarom diende William gelijk een klacht in bij Transavia met het verzoek om iedereen op de vlucht diens geld terug te geven. Tot nu toe heeft hij nog niets van het bedrijf gehoord.