De familie Van Rechteren, eigenaar van landgoed Huize Almelo, slaat alarm over plannen om het waterpeil rond natuurgebied Engbertsdijkvenen te verhogen. Dat is nodig om het hoogveen te beschermen. Volgens de familie kan dat grote gevolgen hebben voor het landgoed en de boeren die daar grond pachten.
Het landgoed Huize Almelo bestaat uit honderden hectares bos en landbouwgrond, waarvan het merendeel landbouwgrond is. Boeren pachten een deel van die grond. Met die pachtinkomsten betaalt het landgoed mee aan beheer van natuur en onderhoud.
Elisabeth van Rechteren is bang dat hogere waterstanden die inkomsten raken. "Als je het waterpeil structureel ophoogt, betekent dat verlies van de opbrengsten van landbouwgronden. De pachtboeren zijn onderdeel van ons verdienmodel. Zonder die inkomsten kunnen wij niet beheren. Dat zou na 28 generaties het einde kunnen betekenen van landgoed Huize Almelo."
De zorgen van de familie passen in een bredere discussie in Twenterand. In de gemeenteraad gaat het over de Omgevingsvisie, het plan voor de gemeente richting 2050. Een meerderheid van de gemeenteraad vindt dat het gemeentebestuur kritischer moet zijn op maatregelen die ertoe kunnen leiden dat het buitengebied zich moet aanpassen aan een hoger waterpeil.
Raadsleden komen daarom met een voorstel. Zij willen af van het uitgangspunt 'functie volgt peil' en terug naar 'peil volgt functie'. Dat betekent: het waterpeil afstemmen op wat er nu in het gebied is, zoals landbouw, woningen en recreatie.
Van Rechteren heeft eerder haar zorgen geuit tijdens een gemeenteraadsvergadering. Ze hoopt dat er eerst goed onderzoek komt naar de effecten en effectiviteit van het ophogen van het waterpeil voordat er een onomkeerbaar besluit wordt genomen. Daarbij gaat het niet alleen om natuurdoelen, maar ook om de impact op wonen, landbouw en recreatie.
Theo Huisjes van de ChristenUnie Twenterand wil dat de gemeente zelf meer de regie houdt op het waterpeil. "Als je het structureel ophoogt, dan betekent dat in dit gebied bijvoorbeeld dat bewoners van de kern De Pollen meer wateroverlast zullen ervaren." Hij wijst erop dat het hoogteverschil met het hoger gelegen Kloosterhaar groot is. "Als je de buffers die er zijn al half gevuld met water houdt, loopt de spreekwoordelijke emmer eerder over bij hevige neerslag, met alle gevolgen van dien."
Het college van burgemeester en wethouders zegt de zorgen te begrijpen, maar ziet weinig ruimte om een andere koers te kiezen. Het wijzigen naar 'peil volgt functie' past niet binnen landelijk en provinciaal beleid. Bovendien neemt het waterschap uiteindelijk de peilbesluiten.
Volgens het gemeentebestuur is het uitgangspunt 'water en bodem sturend' juist bedoeld om problemen zoals wateroverlast, schade aan gebouwen of verzakkingen te voorkomen. Twenterand heeft op veel plekken een kwetsbare ondergrond van klei, leem en veen, waardoor veranderingen in waterstanden snel effect kunnen hebben.
Op 3 maart besluit de gemeenteraad over het voorstel om de Omgevingsvisie aan te passen. Aan het eind van het jaar is dan de visie zelf aan de beurt.
