De Russische president Vladimir Poetin bezit het meest waardevolle wijnbedrijf van Rusland, maar zijn wijnhuis draait miljoenenverliezen, zo becijferden onderzoeksjournalisten van The Insider. Poetins Krinitsa-wijnmakerij aan de Zwarte Zee nabij zijn paleis in Gelendzhik heeft naar schatting een waarde van meer dan 330 miljoen dollar. En hoewel Poetins wijn op diplomatieke recepties en tijdens staatsbezoeken wordt geserveerd, is het niet bepaald premiumwijn: flessen doen tussen de 15 en 41 euro.

Met een geschatte waarde van 330 miljoen dollar is de Krinitsa-wijnmakerij, vlakbij het paleis van Poetin in Gelendzhik, Ruslands meest waardevolle wijnmakerij. Het bedrijf produceert jaarlijks meer dan 80 miljoen flessen en beschikt ook over de grootste druivenzaailingenkwekerij in Rusland, negen regionale distributiedivisies, een restaurant, een café en 19 winkels. En het draait forse verliezen, waar Poetin nauwelijks om lijkt te malen.

In 2005 begon de bouw van Poetins, door de video's van wijlen Aleksej Navalny inmiddels beruchte, paleis aan de Zwarte Zee, compleet met omliggende wijngaarden. Twee jaar eerder was Poetin te gast bij de Italiaanse premier Silvio Berlusconi in diens Sardijnse Villa Certosa, en daar was hij zo van onder de indruk dat hij dacht: dat wil ik ook, maar dan groter. En dus huurde Poetin Berlusconi's architect Lanfranco Cirillo om voor hem een paleis te bouwen.

Poetin liet sommige elementen gewoon kopiëren zoals het amfitheater in klassieke stijl, het kunstmatige meer en de wijngaarden, weer andere liet hij aanpassen. Zo werd het voetbalveld vervangen door een ijsbaan en liet hij wijngaarden aanleggen met een oppervlakte van 300 hectare (waar Berlusconi het met 48 deed).

Het landgoed van Berlusconi, met zijn 48 hectare wijngaarden en olijfboomgaarden, werd in Italië al als extravagant beschouwd voor een politicus. Het was dan ook geen verrassing dat Poetin besloot dat hij meer nodig had: de wijngaarden op het terrein van zijn paleis beslaan 300 hectare. Een van de landgoederen van het paleis, Stary Provence, doopte Poetin om tot Krinitsa, Poetins andere wijnmakerij Usadba Divnomorskoye (ook in de buurt) behield zijn naam.

Beide wijnhuizen leveren de wijn bij diplomatieke recepties, staatsbezoeken en bijeenkomsten van BRICS en GOS-leiders, beide paleiswijngaarden zijn verbonden met een uitgebreid netwerk van rechtspersonen met verschillende functies, alle ondernemingen worden volgens The Insider beheerd door Moe Vino JSC ('Mijn Wijn'), een adviesbureau zonder eigen activa dat rechtstreeks aan Poetin gelieerd is.

Krinitsa, veruit de duurste
Na analyse van de financiële verslagen van deze bedrijven over 2024, concludeerde The Insider dat Krinitsa de duurste wijnmakerij van Rusland is en industriereuzen als Kuban-Vino (207 miljoen euro) en Massandra (155,5 miljoen euro) ruimschoots overtoept. Maar ondanks enorme investeringen en promotie op staatsniveau blijven beide 'hof'-wijnhuizen onrendabel. 'Het is moeilijk om de 'paleis'-bedrijven als commerciële organisaties te omschrijven', schrijft onderzoeksjournalist Sergey Panov van The Insider. 'Zowel Divnomorskoye als Krinitsa verliezen geld op iets waar gewone wijnhuizen hun brood mee verdienen: de verkoop van wijn.' Sterker nog, als de financiële verslagen kloppen, dan verkoopt Krinitsa volgens The Insider wijn die maar liefst 40 procent onder de kostprijs ligt.

Toch wordt er blijkens de financiële verslagen wel wat geld verdiend aan de wijnhuizen, zij het op een wat ongebruikelijke manier. Uit de transacties blijkt dat de wijnhuizen kortstondig deposito's plaatsen en daarover rente toucheren. Dat is niet veel, maar dankzij de enorme omvang van het aantal transacties leverden de kortetermijnbeleggingen jaarlijks toch nog een half miljoen dollar op.

Ondanks het feit dat de wijnhuizen eigenlijk zwaar verlieslijdend zijn (naar schatting 120 miljoen dollar gedurende de gehele looptijd), worden ze flink uitgebreid. Naast Krinitsa verrijst een toeristisch complex inclusief wijnmuseum, een grotachtige wijnkelder, een restaurant en verschillende proeflokalen. Tegelijkertijd wordt er aan de kust van Gelendzhik een nóg groter toeristisch complex opgetuigd met wijn als centraal thema gebouwd. Het complex zal de grootste wijnwinkel van het land huisvesten, samen met een interactief wijnmuseum, proeflokalen, een school voor sommeliers en wijnmakers, een expocentrum en een boulevard aan zee met een privéstrand.

De plannen omvatten ook nog eens 21 winkels, vijf cafés, twee restaurants en tien proeflokalen. Weinig verbazingwekkend: het onafhankelijke online medium Agentstvo ontdekte in 2024 dat de bouw van het complex verzorgd wordt door verschillende bedrijven die banden hebben met, jawel, Vladimir Poetin. De grote investeerder van het complex? Bank Rossiya, in de volksmond ook wel bekend als 'de bank van Poetins vrienden'.

Poetins passie voor wijnbouw begon overigens al veel eerder dan zijn historische bezoek aan Berlusconi's paleis op Sardinië. Nadat Russische troepen in 2014 de Krim bezetten en het schiereiland in een nep-referendum voor aansluiting bij Rusland stemde, eigende Poetin zich het Oekraïense wijnhuis Massandra toe. Het Massandra-complex, goed voor negen wijnhuizen, 11.000 hectare grond langs de kust van de Zwarte Zee (waaronder 4.000 hectare wijngaarden) en een collectie van een miljoen flessen wijn, vertegenwoordigde destijds een waarde van zo'n 4 miljard euro.

Na het referendum over de onafhankelijkheid van de Krim blokkeerden gewapende mannen in bivakmutsen zonder insignes de activiteiten van de wijngaarden en werd het management vervangen. De historische wijnmakerij werd voor ongeveer 64 miljoen euro verkocht aan een dochteronderneming van Bank Rossiya onder leiding van Yuri Kovalchuk, iemand die volgens The Insider bekend staat als 'Poetins portemonnee' omdat hij de nominale eigenaar is van activa die in werkelijkheid aan Poetin toebehoren.

Hoewel Poetin zijn wijnen schonk aan gasten als Emmanuel Macron, Kim Jong-un en Xi Jinping, kunnen de wijnen volgens The Insider nauwelijks als elite worden omschreven. Vinologen classificeren de wijnen van Krinitsa en Divnomorskoye aan de onderkant van het premium prijssegment, naast Chianti Classico of Rioja Reserva. De flessen doen tussen de 15 en de 41 euro, afhankelijk van het label en het verkooppunt.

Het zijn vakkundig door Italiaanse en Franse wijnmakers gemaakte wijnen, maar verre van uitmuntend. The Insider vermoedt dat het hebben van schilderachtige wijngaarden aan de Zwarte Zeekust voor Poetin zwaarder weegt dan het produceren van de beste wijn in hun klasse. 'Anders is het moeilijk te verklaren waarom cabernet sauvignon, een druif met een lange rijpingscyclus, of riesling, die goed gedijt in koele klimaten zoals de oevers van de Rijn, werden aangeplant in een regio met hete maar korte zomers.'