Noord-Korea staat het bezit van privéauto’s toe en promoot door de staat georganiseerde loterijen, schrijft Martyn Williams van de Amerikaanse denktank Stimson Center. Volgens hem probeert het regime met deze koerswijzigingen nieuwe inkomsten te genereren zonder daarbij de teugels te laten vieren. ‘Beide ontwikkelingen vergroten de keuzemogelijkheden voor consumenten binnen systemen die de staat kan reguleren en controleren.’

In Noord-Korea was het privébezit van auto's verboden tot oktober 2024, toen nieuwe wetgeving daar verandering in bracht. Deze in januari 2025 gewijzigde autowet stelt de voorwaarden vast waaronder burgers auto's mogen kopen, bezitten, gebruiken en verkopen. Zo geldt er een limiet van één auto per huishouden, moeten eigenaren ten minste 18 jaar oud zijn en in het bezit zijn van een rijbewijs. Militairen in actieve dienst mogen geen auto bezitten. Rijbewijzen kunnen worden behaald via een opleidingscursus van veertig dagen die buiten de werkuren of op zondagen en feestdagen wordt gehouden.

Potentiële kopers moeten, rijbewijs en identiteitskaart in de hand, een aanvraag indienen bij de staat. Indien ze groen licht krijgen, mogen de Noord-Koreanen bij een door de staat erkende dealer kopen. Auto weer verkopen? Ook dat mag alleen via de door Pyongyang goedgekeurde autodealer. Waarmee verkoop van particulier tot particulier effectief uitgesloten is en waarmee de staat de totale marktcontrole behoudt, de officiële prijzen kan handhaven en belastingen kan innen.

De autowet voorziet ook in voorbestellingen en elektronische betalingen, zogenaamd om aankopen gemakkelijker te maken. Veel waarschijnlijker is het dat op deze manier de staat een beter toezicht heeft op financiële transacties.

De beschikbare auto's worden meestal uit China geïmporteerd en omvatten verschillende Chinese merken. Ook zijn enkele Japanse en westerse merken op de markt. Zuid-Koreaanse modellen worden uiteraard geweerd. De Noord-Koreaanse staat stelt de prijzen vast, en die liggen aan de hoge kant. Zo kostte een Lexus LX570 SUV uit 2020 250.000 dollar en een Mercedes-Benz S450L 190.000 dollar, meldt NK News, dat zich baseert op foto's die begin 2026 in Pyongyang zijn genomen.

De prijs van de Lexus is het dubbele van de adviesprijs die de fabrikant geeft, die van de Mercedes ligt 30 procent hoger, aldus het rapport. Aan de onderkant van de markt meldde een Chinees account op X dat er auto's verkrijgbaar zijn voor ongeveer 15.000 dollar.

De auto maakt niet vrij, want zelfs met een auto mogen burgers niet onbeperkt reizen. Voor 'langeafstandsreizen' moeten bestuurders, afhankelijk van de regio, toestemming aanvragen bij een veiligheidsdienst. De wet specificeert niet voor welke regio's toestemming vereist is, maar verbiedt dat voertuigen die buiten Pyongyang zijn geregistreerd, in de hoofdstad worden bestuurd.

Meer auto's in het verkeer heeft gevolgen voor het dagelijkse leven en de autowet probeert ook daarin te voorzien. In de wet staat dan ook een oproep aan 'relevante ontwerpinstanties, stedenbouwkundige instanties en bouwinstanties' om parkeerterreinen, tankstations en benzinestations in stedenbouwkundige plannen op te nemen. Bovendien bepaalt de wet dat auto's op parkeerterreinen, in garages of op daarvoor bestemde plaatsen moeten worden geparkeerd, zónder het verkeer of voetgangers te hinderen.

Hoewel sommige voorzieningen in Noord-Korea al over parkeerplaatsen beschikken, zijn deze nog steeds zeldzaam. Recentelijk verrees in Pyongyang een parkeergarage van drie verdiepingen, opgetrokken uit glas en staal, naast het Taedonggang-bierrestaurant. 'Tot voor kort zou zo'n gebouw in Noord-Korea nog misplaatst zijn geweest', aldus Williams: 'Maar het is een teken van het groeiende autobezit onder particulieren en van een omvangrijke welgestelde klasse, althans in Pyongyang.' Ook melden buitenlandse toeristen dat er steeds meer auto's in de straten van Pyongyang rijden, waarvan vele een gele kentekenplaat dragen, wat duidt op particulier bezit.

De nieuwe eigendomsregels creëren volgens Williams een legale markt voor privévoertuigen, terwijl de verkoop, prijzen, het verkeer en de bijbehorende infrastructuur onder staatscontrole blijven.

Ten minste twee dealers waar de nieuwe rijdende klasse zijn auto kan kopen zijn onderdeel van het Hwasong-project in het noordoosten van Pyongyang. Hwasong is een ambitieus civiel woningbouwproject van de Noord-Koreaanse overheid, tussen 2021 en 2026 moeten er 50.000 nieuwbouwwoningen in Pyongyang verrijzen.

Staatsloterijen en andere kansspelen lijken een andere nieuwe manier te zijn waarop de Noord-Koreaanse staat inkomsten wil genereren, aldus 38North, het Noord-Korea-project van Stimson Center. De afgelopen maanden hebben Chinese burgers in Pyongyang en Rason details over twee spellen op sociale media geplaatst.

De eerste was een WK-loterij, hoewel het onduidelijk is in hoeverre deze loterij, afgezien van de verkoopdata van de loten, daadwerkelijk verband hield met het toernooi. De winnende nummers werden in elk geval op 20 juli getrokken, drie dagen nadat het WK was afgelopen.

De loterij bood 100.000 loten aan à 50.000 won per stuk (omgerekend ongeveer 50 euro), met een hoofdprijs van 500 miljoen won (omgerekend 494.000 euro). Op een poster bij een straatkraam in Pyongyang stond vermeld dat de prijzen via een elektronische portemonnee zouden worden betaald.

Een tweede video toonde een bezoeker die in Rason een kraslot speelde. Zes loten maakten kans op de hoofdprijs: een 65-inch lcd-tv. Andere prijzen waren onder meer een kachel, een elektrische ventilator, een Bluetooth-horloge en een draagbare ventilator.

Gokken is in Noord-Korea streng verboden. Artikel 296 van het Noord-Koreaanse wetboek van strafrecht luidt: Wanneer iemand gokt door jaarlijks een bedrag van ongeveer 30.000 won of meer in te zetten, of ongeveer dertig uur of meer gokt, of vijftien of meer keren per jaar gokt, wordt deze persoon veroordeeld tot dwangarbeid voor een periode van maximaal vijf jaar.

Wat onverlet laat dat gokken in internationale hotels voor buitenlanders toegestaan is. Het is onduidelijk of artikel 296 ook van toepassing is op door de staat georganiseerde loterijen, hetzij omdat deze niet als gokken worden aangemerkt, hetzij omdat ze door de staat worden georganiseerd, schrijft Williams.

Volgens hem suggereren de loterijpromoties dat de staat bereid is gereguleerde kansspelen aan te bieden, terwijl particulier gokken strafbaar blijft. 'Betaling via een elektronische portemonnee zou loterijtransacties ook onderdeel maken van het groeiende digitale betalingssysteem. Uit de beschikbare voorbeelden blijkt niet in hoeverre dergelijke spellen worden aangeboden, noch of alle geadverteerde loten zijn verkocht.'

'Deze nieuwe loterijen zijn een andere manier waarop de staat probeert slapend geld op de markt op te slokken, terwijl zij haar greep op de economie versterkt.'